Iñaki García Uribek Gorbeiako lehen gurutzearen eraikuntzaz hitz egin zuen, 1901eko azaroaren 12an inauguratua.
Serapio Goikoetxea Palacioren tailerrean eraiki zuten, Barakaldoko Lutxanan, Nuestra Señora del Rosario bere siderurgian. Forja eta errematxeak, lehen eta bigarren gurutzekoak (biak erori ziren, oraingoa hirugarrena da), oraindik ere latitude horietan soldadurarik ez zegoenez, beroan errematxatu behar izan zuten 33 m-ko altueraraino. Serapioko hiru langilek muntatu zuten hiru hilabetez: Roman Eguiluz, Serapio Elorza eta Isidoro Martinez, “Barakaldoko Txirolo”.
Gurutzea Casto de Zavala Ellacuriagak diseinatu zuen.
Iñakik ekainaren 5ean Zigoitiko zentro soziokulturalean egindako hitzaldia aprobetxatu zuen ekitaldi horren oroitzapena aldarrikatzeko, eta 167 egun geratzen zaizkio urteurrena ospatzeko. Hizlariak berak esan zuen 1901eko gurutzea zela kristautasunak eraiki zenean zuen gurutzerik handiena. 2001ean, Bizkaiko eta Arabako Foru Aldundiek eta Gorbeiako Parke Naturalak xoxak barra-barra xahutu. Gorbeiako Parke Naturalak aurrekontu ikaragarria izan zuen, eta 38 ekitaldi edo ospakizun egin ziren 2001eko uztailaren 2tik azaroaren 12ra. Ironiaz esan zuenez, “batzuk zain gaude jakiteko ea ilargi beteko su artifizialik izango den, Gorbeiaganako tontorrean lehenengoz nabarmendu zirenen antzera”.
Gasteizko gotzaindegiaren eliz buletinak 1901ean eman zuen Gurutze santua Gorbeia mendiaren tontorrean izenburupean, gotzainaren onespena jaso ondoren hura eraikitzeko (inauguraziotik hamabi egun baino gutxiagora), eta hau irakur zitekeen: “ingeniaritzaren triangelatzeetan eta doitasunezko beste lan geodesiko eta topografiko batzuetan jomuga eta seinaletzat balio ahal izango du, egoera eta altuera handiagatik deitua baitago. Zorioneko eta oroimen galkorreko eguna, tradizioak gurasoengandik seme-alabengana transmitituko duena, eta eguzki noble eta kristau honen historia bere urte-liburuetan jasoko duena”.