Goikobidea

“Javierico”, gure “Goiko”, hil zenetik 13 urte igaro direnean, haren omenez hil eta urtebetera diseinatu eta balizatu zen ibilbide hau berriro egingo dugu. Urtea Goikoren omenezko ibilbide hau eginez amaitzea gustatzen zaigu, baina Gabonetan ere murgiltzen gaitu, eta anaiarteko bazkarian elkartzeko aitzakia ere bada, giro ona eta Olentzeroren etorreraren aurreko opariak ez baitira falta.

Ibilbidea, Manurgan hasi eta bukatzen dena, azken zatian Santo Tomas bidetik egiten dugu, 2024an balizatua. Basoan zeharreko ibilbide berri bat, Murua eta Manurga arteko azken ibilbide aspergarri eta zaharra saihesten zuena, ikuspegi etnografikotik eta paisajistikotik elementu nabarmengarririk eskaintzen ez zuen lursail-bide batetik.

Ibilbidea, ingurune menditar honetan gizakiaren presentzia aipatzen duten motiboz zipriztinduta dago: Bolunpresa (Manurgako zentral elektriko zaharra), Isubarri (edo duela urte batzuk birgaitutako zubi baten edertasuna, antzeko inguruneetarako eredu izan beharko lukeena), elurzuloa (elur-putzua: izotza egiteko gure arbasoen asmamena, hainbat helburutarako erabilia), Los Linos-eko putzua (alkandorak eta bestelako jantziak egiteko lehengai  baten aurreko urrats gisa, Izua errekaren gaineko zubia, non jadanik desagertutako Amezuako errota kokatzen baitzen, edo San Juan de Murabeko eremua. Azken puntu honetan, geldialdi lasaiago bat egingo dugu, Erdi Aroko herrixka honetako indusketaren 3. faseak zer suposatu duen xehetasunez komentatzeko:

• Ekainaren 30etik uztailaren 6ra bitartean induskatu zen, astelehenetik ostiralera.

• Arkeologoen artean (3 eta “bisitan” zeuden beste batzuk), Abadelauetako kideen eta beste boluntario batzuen artean, gutxienez 11 pertsona egon ziren egunero. Egunen batean,adi datuari!, 27 lagun elkartu ginen.

• Funtsezko lana despopulatuaren nekropolia aurkitzea zen. 2×2 m-ko eta gutxienez 1 m-ko sakonerako 7 lagin egin ziren.

• Sarkofago-estalki bat aurkitu zuten, hainbat hezur estaltzen zituena, lurperatze-agindurik gabe. Bere datazioak XII. mendera garamatza.

• Fase honetako sorpresetako bat irudi geometrikoekin tailatutako harrizko hiru leihoburu edo harburu aurkitzea izan zen. Landutako harri horiek interes handia izan zezaketen estiloari, antzinatasunari dagokienez. Murabeko San Juan parrokia zaharreko iparraldeko hormaren betelaneko lurra hustean aurkitu zituzten.

Hori eman zuen gure 2025eko azken irteerak. 2026 hasiera ona opa dizuegu. Zorionak.

Esteban Etxebarria